Eise Eisinga Planetarium - Franeker

Wie is er niet groot mee geworden?

Vroeger op de lagere school leerde je een paar zaken over Friesland, (als je niet in Friesland woonde); dat waren de elf steden, een boterham Calvé pindakaas voor het schaatsen,  én ….. het Eise Eisinga Planetarium.  Daar moest je minimaal éénmaal in je leven zijn geweest. 

Al bijna 250 jaar hangen de zon, aarde, maan en Mercury, Venus en Mars aan het plafond in het Planetarium. In perfecte verhouding en balans. 

De seconden, minuten, uren, weken, maanden, decennia en eeuwen tikken door in een continue cadans, perfect op tijd. 

Het museum is gevestigd in een historisch grachtenpand. Het oudste nog werkende planetarium ter wereld biedt een verbluffende combinatie van wetenschap, geschiedenis en vakmanschap.

Eise Eisinga was autodidact in de astronomie. Hij bouwde dit planetarium tussen 1774 en 1781 in zijn eigen woonkamer.

Waarom?

Nu zouden we spreken van "fake-news". Maar in tijd geloofden men in voorspellingen van lieden, die meenden dat het einde der tijden voor de aarde zou aanbreken; een botsing tussen planeten werd voorzien.  

Met zijn planetarium kon Eisinga laten zien dat die voorspellingen niet juist waren. 

Met een waanzinnig mechanisme, eenvoudig aangedreven door een slingeruurwerk en houten tandwielen, wordt al bijna 250 jaar de actuele stand van de planeten in ons zonnestelsel weergegeven, en dat met een duizelingwekkende precisie.

September 2023 is de UNESCO-werelderfgoed status voor het Planetarium bevestigd.  Hiermee staat de teller voor unieke UNESCO-sites in het noorden van Nederland op 5! 

Het Planetarium bezoeken

Het Planetarium is 'a-once-in-a-lifetime-experiences'. Dus als je een bezoek of vakantie hebt gepland in de regio van Franeker, zet het op je lijstje.  De website van het Planetarium biedt alle informatie voor bezoekers. 

Vanuit LocalGroningen onderzoeken we de opties voor een heuse UNESCO-reis, langs de verschillende UNESCO-sites in het noorden. Meer nieuws hierover komt terug op deze website.